Trong may mặc, có một kỹ thuật cơ bản nhưng lại được xem là yếu tố có thể quyết định đến độ bền và tính hoàn thiện của một sản phẩm, đó chính là may vắt sổ.
Vậy thì cụ thể, vắt sổ là gì, tác dụng là gì, có những loại đường may nào và cách thực hiện ra sao?
Hãy cùng mình tìm hiểu chi tiết trong bài viết này nhé!
Vắt sổ là gì?
Vắt sổ hay may viền là kỹ thuật may thường dùng 2-4 sợi chỉ để bao quanh các mép cạnh vải ở bên trong nhằm cố định sợi vải, tránh bị tưa, sờn và tăng độ bền.
Đường may vắt sổ thường xuất hiện ở một số vị trí phổ biến như:
- Mép trong của áo quần
- Các chi tiết chưa được gập lai
Về cơ bản, may vắt sổ (overlock sewing) là một trong những kỹ thuật gần như bắt buộc trong sản xuất may mặc, gia công quần áo. Nó sẽ giúp chúng ta giải quyết tình trạng bung sợi, tựa sợi ở nhiều chất liệu vải.
Đường may vắt sổ có tác dụng gì?
Tất nhiên, vắt sổ giữ cho sợi vải không bị tưa, sờn là tác dụng chính. Nhưng ngoài ra, nó còn có tác dụng giúp tăng độ bền, thẩm mỹ hay cả việc hỗ trợ sự chính xác cho các công đoạn khác trong suốt quá trình may gia công.
Vắt sổ giúp chống tưa vải như thế nào?
Hãy tưởng tượng, một mảnh vải sẽ được tạo ra bằng nhiều sợi vải liên kết. Sau khi các bạn cắt ngang, sự liên kết này sẽ bị đứt đi và rất dễ dẫn đến tình trạng bị bung sợi ở các mép cắt đó.
Do đó, Overlock sewing xuất hiện với nhiệm vụ chính là cố định cho sợi vải không bị sờn, không bị bung ra trong quá trình gia công, sử dụng.
Giúp tăng độ bền như thế nào?
Các bạn hiểu đơn giản thôi, nếu không có đường may vắt sổ, các vị trí mép, viền rất dễ bị hư hỏng, xuống cấp.
Nên là việc một chiếc quần, áo được may cố định phần mép viền này sẽ có độ bền tốt hơn rất nhiều.
Giúp tăng thẩm mỹ như thế nào?
Dù đa phần các đường may vắt sổ đều nằm ở mặt trong. Tuy nhiên, nó được xử lý gọn gàng, đều đặn sẽ giúp tăng thêm độ hoàn thiện, chất lượng sản xuất của chiếc áo, quần đó.
May Overlock hỗ trợ các công đoạn khác như thế nào?
Sẽ có nhiều trường hợp trong khi gia công, người thợ may cần sự hoàn thiện của các mép vải trước khi bắt đầu may ráp hay xử lý một số các công đoạn khác trong quá trình hoàn thiện sản phẩm.
Tham khảo: 6 thương hiệu máy may công nghiệp tốt nhất hiện nay
Có mấy loại đường may vắt sổ?
Thường có 4 loại đường may phổ biến gồm: vắt sổ 2 chỉ, 3 chỉ, 4 chỉ và 5 chỉ. Ngoài ra còn có vắt sổ 1 chỉ nhưng loại này thì thường không sử dụng nhiều.
Mình nói chi tiết hơn một chút về 4 loại này nhé:
Vắt sổ 2 chỉ là gì?
Vắt sổ 2 chỉ (2-thread overlock) là đường may sử dụng 2 sợi chỉ gồm 1 chỉ kim và một chỉ suốt đan xen nhau. Một sợi sẽ đi dọc theo mép vải, một sợi sẽ đi ở bên trong.
Đặc điểm cơ bản:
- Đường may mỏng, nhẹ
- Ít tiêu tốn chỉ
- Độ bền không quá cao
Ứng dụng phổ biển:
- Phù hợp với vải mỏng như voan, chiffon như gia công đầm váy chẳng hạn.
- Dùng trong các sản phẩm thời trang nhẹ, ít chịu lực
Với những đặc điểm này thì chúng ta dễ thấy đây là loại vắt sổ mang tính tiết kiệm và thẩm mỹ nhẹ nhàng, nhưng ít được sử dụng trong sản xuất công nghiệp lớn.
Vắt sổ 3 chỉ là gì?
Vắt sổ 3 chỉ (3-thread overlock) là đường may sử dụng 3 sợi chỉ gồm: 1 chỉ kim và 2 chỉ dưới (cò chỉ). Đây là tiêu chuẩn phổ biến trong nhiều xưởng may vì cân bằng tốt giữa chi phí và độ bền.
Đặc điểm cơ bản:
- Đường chỉ chắc chắn hơn vắt sổ 2 chỉ
- Bao phủ mép vải tốt
- Tính ứng dụng cao
- Phù hợp với nhiều loại vải
Ứng dụng phổ biến:
- Gia công áo thun, áo basic
- Quần áo thông thường
- Sản phẩm casual
Tại Kaydence & Kaiser Studio thì xưởng mình cũng sử dụng loại may vắt sổ 3 chỉ này cực kỳ thường xuyên. Nó không quá mỏng để ảnh hưởng đến độ bền, nhưng cũng không quá dày để gây ra một đường chỉ thô ráp, gây khó chịu cho người mặc.
Vắt sổ 4 chỉ là gì?
Vắt sổ 4 chỉ (4-thread overlock) là đường may sử dụng 4 sợi chỉ gồm: 2 chỉ kim và 2 chỉ dưới (cò chỉ) để bao quanh mép vải. Nó được xem như là sự kết hợp giữa may nối và vắt sổ.
Loại này có độ co giãn nên nó cũng thường được sử dụng trên các chất liệu vải co giãn và độ bền cao.
Đặc điểm cơ bản:
- Vừa có đường may chính, vừa có vắt sổ
- Độ bền cao hơn đáng kể
- Đường may chắc chắn, ít bung
Ứng dụng phổ biến:
- Gia công quần áo thể thao
- Áo co giãn
- Sản phẩm cần độ chịu lực
Đây là loại vắt sổ rất phổ biến trong các sản phẩm cần độ bền cao và co giãn tốt kiểu như: đồ đá bóng, đồ tập, bóng rổ…
Vắt sổ 5 chỉ là gì?
Vắt sổ 5 chỉ (5-thread overlock) là sự kết hợp giữa vắt sổ 3 chỉ và một đường may móc xích (chain stitch).
Nói một cách dễ hiểu thì ở đây sẽ tạo ra hai đường may riêng biệt:
- Một đường may xích (chain stitch)
- Một đường vắt sổ bao quanh mép vải
Đặc điểm cơ bản:
- Kết cấu cực kỳ chắc chắn
- Chịu lực tốt
- Độ bền cao trong thời gian dài
Ứng dụng phổ biến:
- Gia công quần jeans
- Quần tây
- Sản phẩm cao cấp hoặc công nghiệp
Đường may này là tiêu chuẩn trong sản xuất quy mô lớn, đặc biệt với các sản phẩm yêu cầu độ bền và độ hoàn thiện cao.
So sánh nhanh các loại Overlock Sewing cơ bản
| Loại vắt sổ | Số chỉ | Độ bền | Ứng dụng |
| 2-thread overlock | 2 | Thấp | Vải mỏng |
| 3-thread overlock | 3 | Trung bình | Áo thun, Casual |
| 4-thread overlock | 4 | Cao | Đồ thể thao |
| 5-thread overlock | 5 | Rất cao | Quần jeans, công nghiệp |
Quy trình vắt sổ cơ bản
Cơ bản mà nói thì Overlock Sewing là một trong những kỹ thuật cơ bản trong ngành may mặc. Nếu bạn muốn trở thành một thợ may chuyên nghiệp, hay đơn giản là bán chuyên đi chăng nữa. Thì thành thạo nó vẫn là điều gần như bắt buộc.
Để có một đường vắt sổ đẹp và chuẩn, cần thực hiện đúng quy trình:
- Bước 1: Chuẩn bị vải: vải cần được cắt đúng form và sạch sẽ, không bị lệch.
- Bước 2: Điều chỉnh máy: thiết lập độ căng chỉ, tốc độ và dao cắt phù hợp với từng loại vải.
- Bước 3: Tiến hành vắt sổ: đưa mép vải vào máy và thực hiện vắt sổ đều tay.
- Bước 4: Kiểm tra: đảm bảo đường chỉ đều, không bị lỏng hoặc lệch.
Đây là quy trình cơ bản thôi nhé. Trong nội dung bài này, mình sẽ có phần hướng dẫn các bạn cách vắt sổ bằng máy may chi tiết hơn.
Tham khảo: Các loại chỉ may đồ trong ngành may mặc
Hướng dẫn cách vắt sổ bằng máy may chi tiết
Về cơ bản, quy trình thực hiện không quá phức tạp, mình sẽ tóm gọn cách vắt sổ bằng máy may dễ hiểu nhất cho các bạn như sau:
Bước 1. Chuẩn bị máy may và vải
Trước khi bắt đầu, các bạn cần đảm bảo:
- Máy may hoạt động ổn định
- Kim may phù hợp với loại vải (kim mảnh cho vải mỏng, kim to cho vải dày)
- Chỉ may không bị rối hoặc đứt
- Mép vải được cắt gọn, không bị xơ quá nhiều
Lưu ý: Mép vải càng gọn thì đường vắt sổ càng đẹp.
Bước 2. Chọn kiểu may phù hợp
Hãy chọn các tùy chọn về đường may theo nhu cầu của bạn.
Ví dụ như:
- Chế độ may zigzac
- Độ rộng mũi may: nên để rộng để ôm sát mép vải
- Độ dài mũi may: mức trung bình (không quá dày cũng không quá thưa)
Lưu ý: Các bạn có thể thử test trước trên một tấm vải thừa xem thế nào nhé!
Bước 3. Lắp chân vịt (overlock foot) vảo máy may
Chân vịt giả vắt sổ sẽ giúp cho các bạn dễ dàng hơn khi căn chỉnh mép vải, đường chỉ được ngay ngắn, gọn gàng hơn.
Sau đó, đặt mép vải mà các bạn cần may vào dưới rãnh của chân vịt, căn chỉnh sao cho kim may:
- Một mũi đâm vào phần vải
- Một mũi rơi ra sát mép ngoài
Đây là yếu tố quan trọng nhất để tạo hiệu ứng giống vắt sổ. Đừng bao giờ quên là chúng ta đang “mô phỏng” chứ không phải là đang sử dụng một chiếc Overlock Machine đâu nhé!
Bước 4. Tiến hành may vắt sổ bằng máy may
Các bạn cố định mép vải và bắt đầu quá trình may:
- Giữ vải thẳng, không kéo hoặc đẩy mạnh
- May đều tay theo mép vải
- Duy trì tốc độ ổn định
Trong quá trình may:
- Đường zigzag sẽ bao quanh mép vải
- Giúp cố định sợi và hạn chế tưa
Bước 5. Kiểm tra chất lượng đường may
Sau khi các bạn hoàn tất may, hãy kiểm tra xem đường may có đạt yêu cầu hay không nhé:
- Đường may có đều không
- Còn vải thừa bên ngoài không (còn thì lấy kéo cắt sát đường zigzag)
- Cắt chỉ thừa nếu có
- Kiểm tra độ chắc chắn của đường may xem đã ổn chưa.
4 lỗi thường gặp nhất khi may vắt sổ
Mặc dù là một kỹ thuật khá cơ bản trong may mặc. Tuy nhiên, nếu các bạn không thực hiện đúng, sẽ có nhiều lỗi thó thể xuất hiện.
Đây là 4 lỗi thường gặp nhất:
- Đường chỉ bị lỏng: gây mất thẩm mỹ và không giữ được mép vải.
- Chỉ quá căng: có thể làm co rút vải, ảnh hưởng form áo.
- Vắt sổ lệch mép: không bao hết mép vải dẫn đến dễ bung sợi.
- Đứt chỉ khi may: do điều chỉnh máy sai hoặc chỉ kém chất lượng.
Giải đáp nhanh 3 câu hỏi thường gặp về Overlock Stitch
Đây là 4 thắc mắc mình thấy nhiều bạn gặp phải nhất khi nói về kỹ thuật vắt sổ, mình sẽ giải đáp một cách ngắn gọn dễ hiểu nhất nhé!
Máy may gia đình bình thường có vắt sổ được không?
Máy may gia đình không thể vắt sổ một cách chuyên nghiệp đúng chuẩn.
Tuy nhiên, nó có thể “mô phỏng” vắt sổ bằng các đường may như: zigzag, sử dụng chân vịt (overlock foot), may đè mép hay mũi mô phỏng vắt sổ 3 chỉ (một số loại may may có hỗ trợ).
Có nên mua máy vắt sổ chuyên dụng không?
Việc có nên mua máy vắt sổ (Overlock Machine) hay không tùy thuộc vào nhu cầu sử dụng của bạn:
- Nên mua: nhu cầu sử dụng nhiều, đòi hỏi sự chỉn chu hay nói chung là nhu cầu chuyên nghiệp
- Không nên mua: nếu nhu cầu đơn giản trong gia đình thỉnh thoảng may vá
Nói chung, máy may thông thường không thể mang đến những đường vắt sổ thực sự chuyên nghiệp, chuẩn chỉnh. Nên nếu bạn mong muốn sự hoàn thiện cao, hãy cân nhắc mua. Còn không, thì thôi.
Có nên sử dụng đường may vắt sổ 1 chỉ không?
Theo quan điểm cá nhân mình, với nhu cầu sản xuất may mặc thông thường thì đường vắt sổ 1 chỉ là quá mỏng. Nó không thực sự mang đến sự chắc chắn cần thiết, không đảm bảo độ bền.
Thực sự nếu các bạn mặc một chiếc áo thun sử dụng loại này, khả năng cao bạn sẽ thấy sự hư hỏng của đường vắt sổ 1 chỉ này chỉ sau vài lần giặt.
Nhìn chung, vắt sổ là một kỹ thuật may tương đối cơ bản mà bất kỳ một người thợ nào cũng phải nắm chắc. Mặc dù vậy, nó lại đóng một vai trò cực kỳ quan trọng khi tác động trực tiếp đến độ bền của sản phẩm.
Trên đây là giải đáp chi tiết “vắt sổ là gì” cùng tất cả những thông tin có thể bạn sẽ quan tâm về kỹ thuật này. Hi vọng bài viết của Kaydence Kaiser Studio đã mang đến nhũng nội dung thực sự hữu ích.
Tôi là Nghiêm Võ - SEO Manager của Kaydence & Kaiser Studio. Với kinh nghiệm 5 năm trong lĩnh vực thời trang, may gia công quần áo. Tôi sẽ cho bạn những gì tôi biết...
